عزيز الدين النسفي ( مترجم : دهشيرى )
43
مجموعه رسائل ( كتاب الإنسان الكامل ) ( فارسى )
الف ، كتاب التنزيل ولى الدّين افندى 1767 . كلّيات نسفى ، مورّخ 981 هجرى . برخى از صفحات آن بعدها توسط محمد عصمت ابراهيم بن حسن عوض شده است ، ولى فقط در كتاب كشف الحقائق . شمارهء صفحات تنزيل 81 ب تا 132 ب است . علاوه بر اين صفحهبندى ديگرى از 1 تا 101 با ارقام شرقى نيز وجود دارد . نسخهء ولىّ الدّين افندى 1685 . اين نسخه بدون ترديد مبتنى بر نسخهء قبلى است ، به غير از كشف الحقائق ، و به يقين پيش از اينكه قسمتهايى از صفحات كتاب اخير كامل شود ، استنساخ شده است . و رسالهء دوم مجموعهء ما را كه آغاز آن در نسخهء قبلى وجود ندارد نيز فاقد است . يگانه تاريخ آن 1146 هجرى است كه در پشت برگ 36 در پايان تنزيل توان يافت . اين نوشته صفحات 1 ب - 36 ب را فرا مىگيرد . نسخهء شهيد على پاشا 1363 ، 57 ب - 161 ب . نسخهء قاهره ، دار الكتب المصريّة ، 5720 ، استنساخ شده در ماه ذىالقعده 990 هجرى . نسخهء منچستر sdnalyRnhoJ ، منگنه 112 ت . نسخهء خطّى ، استنساخ شده در سال 1081 هجرى . ب ) بيان التنزيل ولىّ الدين افندى 1767 ، برگ 243 ب - 278 الف ولىّ الدّين افندى 1685 ، برگ 103 ب - 132 ب اكسفورد ، بادليان ، فارسى ، e 53 تهران ، دانشگاه ، مشكات 405 . استنساخ شده در سال 1282 هجرى . اما ، براى من امكان نداشت كه نسخهاى را كه فريتس ماير به عنوان نسخهء 1811 ولى الدّين معرفى كرده ملاحظه كنم . اين نسخهء خطّى امروزه شامل تأليفات مختلف مىباشد . 2 . كشف الصراط ( فريتس ماير ، شمارهء 11 ) اين نوشته از بعضى جهات به تنزيل شبيه است . و كاملا به مانند اثر اخير با بحثى در باب اين « حديث » آغاز مىگردد كه « من عرف نفسه فقد عرف ربّه » ولى با شرح و بسط بيشتر . با اين وصف كيفيّت آن با ديگر نگاشتههاى نسفى تفاوت دارد . شخصيتهاى بزرگ صوفى كه با نام در